KONUT KREDILERI

KONUT TALEBI ARTTIKÇA
KONUT KREDISI TALEBI DE ARTIYOR

Agir krizlerden sonra ertelenen konut talebi, faizlerin düsmesi ve alternatif yatirim piyasalarindaki getirilerin azalmasiyla patlama noktasina geldi. Merkez Bankasi verilerine göre, toplam tüketici kredilerinin üçte biri konut kredisi olarak gerçeklesti.

2001 yilinda 6.50 olan aylik konut kredisi faiz orani, 2005'te 1.30'larin altina düstü. Son 1 yildir 2.50 civarinda dolasan faiz oranlarindaki bu yari yariya düsüsle de kalmadi, bankalar arasinda giderek kizisan bir faiz rekabeti basladi. Konut kredilerinde faizler 1.30'un altina düserken, vadeler de 25 yila uzadi. Mevcut rekabet benzer sekilde seyreder ve ekonomideki iyiye gidis sürerse, faizlerdeki düsüs egiliminin de devam edecegi beklentisi dogdu. Makroekonomik beklentiler pozitif, istikrarin korunacagi ve enflasyon hedefinin de gerçeklesecegi öngörülüyor; dolayisiyla konut kredisi kullaniminin tek hanelere inmesi mümkün.

Türkiye'de konut finansmaninda kredilerin Gayri Safi Milli Hasila'ya (GSMH) orani yüzde 5'lerde kalirken, Avrupa Birligi ülkelerinde bu oran yüzde 45 civarinda seyrediyor. Baska bir deyisle AB ülkelerinde kredi kullanim orani Türkiye'nin neredeyse 9 kati.

Avrupa ülkeleri arasinda en çok kredi kullanan ülke Ispanya. Ispanya'da ev sahibi olma orani da ayni paralelde yüzde 90 olarak yüksek bir rakama ulasiyor.

YTL kredisi mi, döviz kredisi mi?
Tüketiciler konut kredisi kullanirken, oranlar ve faizlerin yani sira baska kriterleri de gözetmek durumunda kaliyorlar. Türkiye'de döviz kurlarinin seyri, zaman zaman büyük dalgalanmalara sahne oldugundan, genel egilim YTL'den yana. Kazanci YTL cinsinden olanlar, geçmisteki kötü örneklerin de etkisiyle riske girmek istemiyorlar. Dövizle kredi kullanmak isteyenlerin ise Euro veya Dolar tercihi yapmalari gerekiyor. Piyasalarda döviz kuru ile ilgili tahminler genelde kisa vade için yapildigindan, konu uzun vadeli krediler oldugunda maksimum önem kazaniyor. Uzun vadede beklentiler Dolarin güçlenecegi yönünde, ancak alinacak kredinin yarisini Dolar, yarisini da Euro bazinda kullanma formülü de, riskin azaltilmasi yönünde tercih edilebiliyor.

Vade seçimi nasil belirleniyor?
Uzmanlar, faizlerin düsmesi halinde uzun vadeli kredi kullanmayi öneriyorlar. Su günlerde vade seçenekleri 1 yildan 20, hatta 25 yila kadar uzayabiliyor. 20 yillik vadeler, Avrupa ve Amerika'daki Mortgage sistemini animsattigi için tüketicilerin ilgisini çekiyor. Ancak Türkiye'de faiz orani, henüz oralardaki kadar cazip olmadigindan karistirilmamasi gerekiyor.

Kredinin komisyonuna da bakilmali
Bankalarin 'masraf' adi altinda aldigi ücret ve komisyonlar, ev sahibi olmak için yapilan planlari bozuyor. Vadenin süresine göre kullandirilan konut kredisinin binde 5'i ile yüzde 2'si arasinda degisen oranlarda komisyon aliniyor. Kullandirilan krediden pesin olarak kesilen bu bedeller, kredi talebinde bulunanlar için yapilan istihbarat çalismalari, dosya hazirlik masraflari gibi unsurlarin müsteriye yansitilmasindan kaynaklaniyor.

Faiz orani emlakçiya göre degisebilir
Konut kredisi rekabeti yeni uygulamalarin devreye girmesiyle degisik boyutlar kazaniyor. Ev sahibi olmak isteyenlerin yüzde 70'i krediyi emlakçilar araciligiyla kullaninca, bankalar ve emlakçilar arasinda isbirligi anlasmalari yapiliyor. Bankalar, evini, emlakçi araciligyla almak üzere kendisine basvuran tüketiciye ekstra faiz indirimleri sagliyor. Emlakçi, müsterisiyle gittiginde, banka, normal subelerinde uyguladigi faizlerin birkaç puan altinda faizle kredi kullandiriyor ve emlak ofisine binde3-5 oraninda tesvik primi veriyor.

Konut kredisi kullanirken dikkat edilmesi gerekenler:
Satin alinacak konutun kredi kapsaminda degerlendirilip degerlendirilmeyecegi saptanmalidir.
Toplam maliyet hesaplanmalidir.
Taksit tutarinin bütçeye uygunlugu gözetilmelidir.
Uzun vadede, piyasalardaki belirsizlikler hesaba katilmalidir.